IKC: vragen & antwoorden

We hebben relevante vragen en bijbehorende antwoorden ten aanzien  van (het komen tot) een IKC op een rijtje gezet. Behoefte aan meer informatie en/of verdieping? Neem deel aan onze opleiding Operationeel Leidinggeven binnen een IKC. 

Waar kan een IKC een antwoord op zijn?

Een IKC kan een antwoord zijn op de veranderende maatschappij waarin kinderen aan 21e-eeuwse vaardigheden moeten voldoen. De school is simpelweg niet de enige plek waar het kind leert en zich ontwikkelt, alhoewel dit veelal de gedachte is. Een IKC is bij uitstek geschikt om de verschuiving van binnen- en buitenschools leren te faciliteren. Waar de taken en verantwoordelijkheden van de school zijn toegenomen, zijn schooltijden nagenoeg onveranderd gebleven en is het curriculum hier niet op aangepast. In een IKC, waar gewerkt wordt vanuit één organisatie en één curriculum, bestaat de mogelijkheid om bovenop reguliere ‘onderwijstijd’ extra activiteiten te kunnen bieden. Zo kan er bijvoorbeeld meer aandacht worden gegeven aan talentontwikkeling op het gebied van bijvoorbeeld sport, muziek en cultuur, waar in een gescheiden setting van schooltijd en naschoolse tijd vaak beperkte tijd en/of ruimte voor is. Als deze activiteiten in een nabije omgeving plaats kunnen vinden dan zijn er meer mogelijkheden voor kinderen om zich te ontwikkelen in activiteiten waar zij voor kunnen kiezen.

Wat is de meerwaarde van een IKC in praktisch opzicht?

Een praktisch voordeel van een geïntegreerde voorziening is de communicatie. In een IKC wordt de communicatie tussen professionals, begeleiders en ouders vergemakkelijkt en hoeven ouders maar één organisatie te benaderen als het gaat over hun kind. Nog een voordeel is dat ouders niet meer heen en weer hoeven te rijden tussen school, opvang en bijvoorbeeld de sportclub. In het kader van de zorgplicht van scholen is het betrekken van jeugdhulpverleningsorganisaties in IKC’s eveneens van belang. Wanneer er vanuit één organisatie gewerkt wordt kunnen eventuele problemen eerder worden gesignaleerd en dus ook eerder worden opgelost. Dit leidt tot een verbetering van preventieve jeugdhulpverlening, waarmee deze manier van werken goed past in de doelen van Jeugdwet.

Wat mogen ouders verwachten van een IKC?

In een IKC is het de intentie om op een intensievere manier ouders te betrekken dan in een gesegregeerde setting. In een IKC worden ouders gezien als daadwerkelijke opvoedpartner en leren zij samen met de medewerkers hun pedagogisch en didactisch handelen af te stemmen op het kind. Wanneer ouders worden betrokken bij zaken die zij leuk vinden of waarover zij expertise hebben en hiermee een rol in het IKC spelen, levert dat een toegevoegde waarde op voor zowel de ouderbetrokkenheid als het aanbod van de voorziening.

Wat zijn voorwaarden voor een succesvol IKC?

Een gemeenschappelijke visie, gedeelde verantwoordelijkheid, doelgerichte aanpak en een interprofessioneel team zijn onontbeerlijk binnen een IKC.

Waarom is de context van een IKC belangrijk?

Een IKC heeft als doel om een passend integraal aanbod te realiseren voor kinderen van 0-13 jaar en hun ouders. Dat betekent dat het integraal aanbod afgestemd moet worden op hun behoeften. Gegevens van de context van de kinderen en hun ouders draagt bij aan een goede inrichting van het IKC. Bij een IKC in een omgeving waar bijvoorbeeld kinderen weinig aan sport doen en waar de GGD signalen afgeeft over toename van het overgewicht van kinderen, zal deze context een plek moeten krijgen in het inhoudelijk curriculum van het IKC.

Kan een IKC alleen vanuit één organisatie?

Een integraal aanbod voor kinderen van 0-13 jaar realiseren kan vanuit één organisatie. Het grote voordeel hiervan is dat er geen andere organisatiebelangen zijn dan die van het IKC.
Niet altijd is het de wens of de mogelijkheid om een integraal aanbod vanuit één organisatie vorm te geven, terwijl men wel de meerwaarde ziet om de schotten tussen de organisaties te verkleinen.
Het integraal aanbod wordt dan door en met meerdere partners uitgevoerd. Hierbij zijn goede afspraken over de aansturing, overlegmomenten, verdeling van de kosten en inzet van professionals en inrichting van de organisatie essentieel. Deze afspraken kunnen worden vastgelegd in een intentieovereenkomst of samenwerkingsovereenkomst.

Hoeveel tijd is nodig om als IKC aan de slag te gaan?

Het proces om te komen tot een IKC kent een aantal fases en onderdelen. Afhankelijk van de lokale situatie zullen onderdelen meer of minder aandacht vragen. De onderzoeksfase is de start van het proces. Hierin wordt allereerst onderzocht wat de stip op de horizon van het IKC moet zijn en of er partners benodigd zijn om het IKC te realiseren. Na deze fase volgt de fase van het uitwerken van de gemaakte keuzes. De omvorming naar een IKC is een organisch proces, dat aandacht, lef en geduld vraagt. Een IKC is een continu proces en hoeft dus niet af te zijn voordat het IKC genoemd mag worden!

Wat is de grote gemeenschappelijke deler van integrale kindcentra?

Het integrale aanbod is de drijfveer van alle IKC’s. De focus is om met alle betrokken professionals onderwijs, opvang, zorg en welzijn optimaal te integreren zodat elk splintertje talent van kinderen wordt benut. Kindbelang boven organisatiebelang.

Wat betekent werken in een IKC voor professionals?

Omdat er in een IKC gewerkt wordt vanuit een multidisciplinair team en één curriculum zijn de omstandigheden voor het personeel anders dan in een gesegregeerde setting. Onderzoek laat zien dat IKC-medewerkers moeten beschikken over kennis van ontwikkelingsfasen bij 0 tot 13- jarigen en dat personeel een leerlingvolgsysteem moet kunnen hanteren waarbij groepsoverstijgend gewerkt wordt. Om te kunnen werken in een IKC zijn er andere competenties nodig. In dit kader wordt vaak gesproken over de T-shaped professional. Een T-shaped professional kijkt niet alleen vanuit het eigen referentiekader naar de situatie, maar doet dit ook vanuit het referentiekader van andere disciplines.

Mijn basisschool overweegt een IKC te worden en ik wil mijn team hierin meenemen. Hoe pak ik dat aan?

Naast de opleiding ‘Inhoudelijk leidinggeven binnen een IKC’ bieden we ook workshops. Deze workshops zijn praktisch. In een tijdsbestek van enkele uren krijgen u en uw medewerkers (meer) gevoel bij een IKC en wat hiervoor benodigd is. Elk IKC is uniek. Wel zijn er vaste onderdelen te onderscheiden die aandacht en ontwikkeling behoeven om te komen tot een IKC. We kunnen in overleg een workshop op maat samenstellen en deze desgewenst in-company aanbieden.